załącznik nr 6 do Statutu

PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM. STEFANA ROWECKIEGO „GROTA” 

W MARKACH

na lata 2010- 2013

1. Podstawy prawne.

2. Założenia programowe.

2.1. Naczelny cel wychowania

2.2. Zadania szkoły w dziedzinie wychowania

2.3. Zadania nauczyciela

2.4. Zadania rodziców

3. Zadania wychowawcze i formy realizacji.

4. Sylwetka absolwenta I etapu kształcenia.

5. Sylwetka absolwenta I etapu kształcenia.

6. Prawa ucznia.

7. Obowiązki ucznia.

8. Wyróżnienia i nagrody.

9. Środki zaradcze.

9.1. Środki podstawowe.

9.2. System interwencji wychowawczych.

9.3. Procedury szkolne w sytuacjach zagrożenia.

9.3.1. Zasady postępowania w przypadku interwencji doraźnych

9.3.2. Zasady postępowania w przypadku interwencji długofalowych.

9.3.3. Zasady postępowania w przypadku stwierdzenia zaginięcia rzeczy ucznia,     nauczyciela, kogoś z personelu, czy osoby z zewnątrz.

9.3.4. Zasady postępowania w przypadku uzyskania informacji o podłożeniu ładunku wybuchowego.

9.3.5. Postępowanie w sytuacji posiadania przedmiotów niedozwolonych na terenie szkoły.

9.3.6. Postępowanie w sytuacji stwierdzenia dewastacji mienia szkolnego i cudzej własności.

9.3.7. Postępowanie w sytuacji podejrzenia, że uczeń znajduje się pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

9.3.8. Postępowanie w przypadku znalezienia substancji przypominającej wyglądem narkotyk.

9.3.9. Postępowanie w przypadku podejrzenia, że uczeń posiada przy sobie substancje przypominające narkotyk.

9.3.10. Postępowanie w przypadku stwierdzenia palenia tytoniu przez ucznia.

9.3.11. Postępowanie w sytuacji wagarów ucznia.

10. Ewaluacja

11. Ustalenia końcowe.

11.1.1. Tryb przeprowadzania zmian do programu wychowawczego szkoły.

11.1.2. Nadzór nad realizacją zadań Programu Wychowawczego.

1. Podstawy prawne.

1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty z późniejszymi zmianami. 

2. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2007r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 listopada 2006r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego, kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 kwietnia  2007r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów
w szkołach publicznych.

6. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. 

7. Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. 

8. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka.

2. Założenia programowe.

            Realizacja Programu Wychowawczego ma na celu wspomaganie wszechstronnego rozwoju młodego człowieka w oparciu o uniwersalne wartości.

            W wyniku oddziaływań dydaktyczno – wychowawczych, uczeń ma zdobyć wiedzę, umiejętności, zastosować wiedzę w praktyce, wyrobić w sobie umiejętność podejmowania decyzji, zdobyć nawyk samodzielnej, systematycznej i efektywnej pracy, zdobyć nawyk troski o zdrowie, przyswoić uniwersalne zasady współżycia ludzi, wykształcić poczucie przynależności do społeczności lokalnej i kraju.

            Program Wychowawczy kładzie nacisk na kulturę osobistą i umiejętność współżycia w grupie, kształtowanie postaw obywatelskich, pogłębianie świadomości ekologicznej, wychowanie estetyczne i zdrowotne, poznawanie dziedzictwa kulturowego naszego narodu, narodów Europy i świata.

            Program zakłada spójność działań wychowawczych rodziny i szkoły oraz integralność wychowania z nauczaniem.

2.1 Naczelny cel wychowania.

Wychowanie dziecka świadomego dokonywanych wyborów i wszechstronnie rozwijającego swoją osobowość w sferze intelektualnej, społecznej i moralnej, wrażliwego na otaczający go świat.

Pierwotne i największe prawa wychowawcze posiadają rodzice w stosunku do swoich dzieci. Nauczyciele wspierają rodziców w dziedzinie wychowania.

Wynikają z tego dwie ważne konsekwencje:

1. Kierunek działalności wychowawczej nie może być sprzeczny z wolą rodziców.

2. Nauczyciele nie ponoszą wyłącznej odpowiedzialności za wszystkie możliwe zadania wychowawcze.

1.2 Zadania szkoły w dziedzinie wychowania

Nauczyciele w swej pracy wychowawczej, wspierając w tym zakresie obowiązki rodziców, winni zmierzać do tego, aby uczniowie w szczególności:

1. Znajdowali w szkole środowisko wszechstronnego rozwoju osobowego (w wymiarze intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, estetycznym, moralnym, duchowym).

2. Rozwijali w sobie dociekliwość poznawczą, ukierunkowaną na poszukiwanie prawdy, dobra i piękna na świecie.

3. Mieli świadomość życiowej użyteczności zarówno poszczególnych przedmiotów szkolnych, jak i całej edukacji na danym etapie.

4. Stawali się coraz bardziej samodzielni w dążeniu do dobra w jego wymiarze indywidualnym i społecznym, godząc umiejętnie dążenie do dobra własnego z dobrem innych, odpowiedzialność za siebie i odpowiedzialność za innych, wolność własną z wolnością innych.

5. Poszukiwali, odkrywali i dążyli na drodze rzetelnej prawdy do osiągania wielkich celów życiowych i wartości ważnych dla odnalezienia własnego miejsca w świecie.

6. Uczyli się szacunku dla dobra wspólnego jako postawy życia społecznego oraz przygotowali się do życia w rodzinie, w społeczności lokalnej i w państwie w duchu przekazu dziedzictwa kulturowego i kształtowania postaw patriotycznych.

7. Przygotowali się do rozpoznawania wartości moralnych, dokonywania wyborów i hierarchizacji wartości oraz mieli możliwość doskonalenia się.

8. Kształtowali w sobie postawę dialogu, umiejętność słuchania innych i rozumienia ich poglądów; umieli współdziałać i współtworzyć w szkole wspólnotę nauczycieli i uczniów.

1.3  Zadania nauczyciela

1. Troszczy się o harmonijny rozwój ucznia,

a. Stwarza sytuacje, w których uczeń rozwija wszystkie sfery swojej osobowości,

b. Uczy samodzielności i odpowiedzialności,

c. Bezwarunkowo akceptuje ucznia jako osobę, natomiast warunkowo jego postępowanie,

2. Stara się być autorytetem, doradcą i przewodnikiem,

3. Przygotowuje do życia w rodzinie i społeczeństwie,

4. Mobilizuje uczniów do nauki, stosując różnorodne formy i metody pracy,

5. Wspiera rodziców w procesie wychowania.

1.4   Zadania rodziców

1. Zapewniają dziecku godne warunki życia i nauki.

2. Starają się być autorytetami, doradcami i przewodnikami.

3. Wychowują dziecko w duchu szacunku do rówieśników i dorosłych.

4. Wpajają poszanowanie mienia publicznego, otaczającej przyrody i dóbr kultury.

5. Współpracują z nauczycielem w działaniach ukierunkowanych na dobro dziecka.

6. Systematycznie spotykają się z nauczycielami.

7. Współorganizują imprezy klasowe i szkolne.

8. Aktywnie uczestniczą w rozwiązywaniu problemów własnej klasy i szkolnych.

9. Kształtują właściwy wizerunek szkoły i nauczyciela.

10. Starają się aby dziecko umiało być nie tylko z drugimi, ale i dla drugich.

3. Zadania wychowawcze i formy realizacji.

4.       Sylwetka absolwenta I etapu kształcenia.

            W wyniku realizacji zadań wychowawczych dla klas I-III, uczeń kończący klasę III:

• Ma poczucie przynależności do klasy, jest jej częścią.
• Umie pracować w grupie, zna swoje prawa i obowiązki.
• Posiada umiejętność samodzielnej i systematycznej pracy.
• Potrafi się grzecznie zachować w różnych sytuacjach.
• Zna symbole narodowe, regionu, wie jak się wobec nich zachować.
• Dostrzega różnice wśród ludzi, potrafi okazać szacunek drugiemu człowiekowi.
• Potrafi rozróżnić dobro i zło w różnych sytuacjach.
• Wie, do kogo może zwrócić się o pomoc.

5.       Sylwetka absolwenta II etapu kształcenia.

            Absolwent klasy VI, na miarę swojego wieku:

• Przestrzega ogólnie przyjętych norm społecznych i etycznych, takich jak: prawdomówność, uczciwość, kultura osobista.
• Potrafi prezentować swoje sądy z poszanowaniem zdania innych, jest tolerancyjny.
• Jest ciekawy świata: poszerza swoją wiedzę, zdobywając ją korzysta z różnych źródeł, interesuje się otaczającą go rzeczywistością.
• Potrafi ocenić wagę i znaczenie informacji.
• Czynnie uczestniczy we wspólnych działaniach na terenie klasy, szkoły, środowiska.
• Zna i stosuje prawa i obowiązki ucznia.
• Ma poczucie tożsamości, przynależności kulturowej.

6.       Prawa ucznia.

UCZEŃ MA PRAWO

• Do właściwie zorganizowanego kształcenia, zgodnie z zasadami higieny pracy umysłowej;
• Zgłaszać dyrekcji szkoły, nauczycielom, samorządowi szkolnemu uwagi i wnioski dotyczące wszystkich spraw uczniów oraz być poinformowany o sposobie ich załatwienia;
• Znać wymagania edukacyjne wynikające z realizowanego programu nauczania oraz odpowiadającą im skalę stopni szkolnych, a także zasady oceniania zachowania uczniów;
• Uzyskiwać pomoc ze strony kolegów i nauczyciela w przypadku trudności w nauce;
• Do jawnej, obiektywnej oceny, uzasadnionej na swoją prośbę lub rodzica;
• Aktywnie zdobywać wiedzę i umiejętności;
• Do rozwijania swoich zainteresowań, talentów i zdolności poprzez uczestniczenie w zajęciach pozalekcyjnych;
• Swobodnie wyrażać swoje poglądy, nie naruszając dobra innych osób;
• Być traktowanym w sposób kulturalny przez nauczycieli, pracowników szkoły i rówieśników, mieć zapewnione poszanowanie godności własnej i dyskrecję w sprawach osobistych;
• Znać z tygodniowym wyprzedzeniem, terminy przewidywanych klasówek i sprawdzianów, a także zakres materiału. W ciągu dnia może być przeprowadzony jeden sprawdzian, a ciągu tygodnia nie więcej niż dwa;
• Odmowy pisania następnego sprawdzianu i kartkówki przed ocenieniem i oddaniem przez nauczyciela poprzedniego;
• Zgłosić nieprzygotowanie się z ostatniego tematu dwa razy w semestrze;
• Korzystać zgodnie z przyjętymi kryteriami ze wszystkich form pomocy materialnej i świadczeń socjalnych, jakimi dysponuje szkoła;
• Brać udział w imprezach pozaszkolnych dostępnych dla określonych grup wiekowych;
• Do korzystania z obiektu szkoły: pracowni specjalistycznych, biblioteki, sali gimnastycznej, stołówki, świetlicy oraz pomocy naukowych oferowanych przez szkołę pod opieką nauczyciela w ramach zajęć;
• Do wpływania na życie szkoły przez działalność samorządową oraz zrzeszanie się w organizacjach działających w szkole.

7.       Obowiązki ucznia.

UCZEŃ MA OBOWIĄZEK

• Systematycznie i aktywnie uczestniczyć w zajęciach lekcyjnych oraz w życiu szkoły;
• Współdziałać w realizacji celów i zadań stojących przed szkołą, być odpowiedzialnym za wyniki jej pracy i wszystkie sprawy społeczności uczniowskiej;
• Systematycznie i wytrwale pracować nad wzbogaceniem swej wiedzy, wykorzystać jak najlepiej czas i warunki do nauki;
• Przestrzegać zasad kultury współżycia w odniesieniu do kolegów, nauczycieli i innych pracowników szkoły;
• Szanować poglądy innych ludzi;
• Stwarzać atmosferę wzajemnej życzliwości, pomagać słabszym, przeciwdziałać wszelkim przejawom przemocy, brutalności, a także zarozumialstwa, zapobiegać plotkarstwu i lizusostwu;
• Podporządkować się zaleceniom i zarządzeniom dyrektora szkoły, rady pedagogicznej, pracownikom szkoły oraz ustaleniom samorządu klasowego i szkolnego;
• Przeciwdziałać wszelkim przejawom nieodpowiedzialności, lekceważenia obowiązków ucznia;
• Przestrzegać porządku szkolnego, dbać o mienie szkoły, ład i estetykę w pomieszczeniach i w otoczeniu szkoły;
• Dbać o zdrowie, bezpieczeństwo swoje i kolegów, wystrzegać się wszelkich szkodliwych nałogów: nie palić tytoniu, nie pić alkoholu, nie przyjmować narkotyków;
• Przestrzegać zasad higieny osobistej, dbać o estetykę i stosowność ubioru i fryzury;
• Dbać o honor szkoły, godnie ją reprezentować oraz znać, szanować i wzbogacać jej dobre tradycje.

8.       Wyróżnienia i nagrody.

• Pochwała wychowawcy na forum klasy;
• List pochwalny wychowawcy klasy z pisemnym powiadomieniem rodziców;
• Pochwała dyrektora na apelu;
• List pochwalny dyrektora szkoły z pisemnym powiadomieniem rodziców;
• Dyplom uznania;
• Nagroda rzeczowa;
• Odnotowanie na świadectwie szkolnym osiągnięć na szczeblu co najmniej wojewódzkim;
• Wyróżnienie przez podanie informacji o osiągnięciach ucznia na tablicy ogłoszeń.

9.       Środki zaradcze.

9.1. Środki podstawowe.

9.2. System interwencji wychowawczych.

Etap pierwszy – w momencie pojawienia się problemu z zachowaniem ucznia (przestrzeganiem obowiązujących norm społecznych) przeprowadzana jest osobista rozmowa wychowawcy lub nauczyciela dotycząca zaistniałej sytuacji. Nauczyciel jasno i wyraźnie informuje o tym, co widzi, czego oczekuje i wyraża sprzeciw wobec niepożądanego zachowania,  jeżeli zachodzi potrzeba, pokazuje, jak należy naprawić zło.

 Etap drugi – udzielenie uczniowi informacji o możliwości wpisania uwagi do klasowego zeszytu uwag wraz z odjęciem punktów liczonych do oceny zachowania w sytuacji, kiedy jego zachowanie nie ulegnie zmianie.

Pięć uwag negatywnych (wpisanych do klasowego zeszytu uwag) zobowiązuje wychowawcę klasy do spotkania z rodzicami (prawnymi opiekunami). Na spotkaniu sygnalizowany jest problem dotyczący niewłaściwego zachowania dziecka. Wspólnie z rodzicami (prawnymi opiekunami) podejmuje się kroki  mające wpływ na zmianę postępowania dziecka lub dorosłego. Rodzice (prawni opiekunowie) otrzymują poradę, wsparcie oraz wytyczne dotyczące korekty systemu wychowawczego.

Etap trzeci – po ośmiu negatywnych uwagach w zeszycie klasowym ucznia powoływana jest komisja szkolno-wychowawcza na szczeblu: rodzic (prawny opiekun), wychowawca, uczeń, pedagog/ psycholog szkolny.

W tym przypadku wprowadza się indywidualny zeszyt obserwacji zachowania ucznia na poszczególnych zajęciach dydaktycznych, zgodnie z planem lekcji – na okres czterech tygodni.

  Opis zeszytu:

Uczeń zobowiązany jest: codziennie pokazywać prowadzony zeszyt rodzicom (prawnym opiekunom), którzy potwierdzają to swoim podpisem; raz w tygodniu dawać do wglądu zeszyt pedagogowi lub psychologowi szkolnemu w celu zaliczenia tygodnia.

Warunkiem zaliczenia jednego tygodnia jest uzyskanie pozytywnych ocen zachowania (dopuszcza się jedną negatywną ocenę zachowania w danym tygodniu).

 Etap czwarty – 12 negatywnych uwag ucznia i brak realizacji zeszytu obserwacji, wiąże się ze zwołaniem komisji szkolno-wychowawczej z udziałem dyrektora, wychowawcy, pedagoga, psychologa szkolnego oraz rodziców (prawnych opiekunów). Rodzice (prawni opiekunowie) ucznia zobowiązani są do konsultacji w specjalistycznej poradni w celu ustalenia dalszych form pomocy.

 Etap piąty – w przypadku braku poprawy - dyscyplinarne przeniesienie ucznia do równoległej klasy, jeśli zajdzie taka potrzeba skierowanie sprawy ucznia do Sądu Rodzinnego z prośbą o wgląd w sytuację rodzinną.

Uzupełnienie „drogi interwencji wychowawczej”.

• Uwagę negatywną uczeń może „anulować” (bez anulowania punktów) poprzez wyraźną poprawę zachowania odnotowaną dodatnimi punktami lub szczególnie pozytywnym zachowaniem – z obszaru uwagi negatywnej. W sytuacji, kiedy uczeń prowadzi zeszyt obserwacji zachowań, każda uwaga pozytywna pozwala na skrócenie czasu prowadzenia zeszytu o jeden tydzień.
• Uczeń posiadający opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, stwierdzającą zaburzenia lub odchylenia w jego zachowaniu zalicza zeszyt obserwacji w systemie dziennym (jedna uwaga negatywna – jeden dzień samych „plusów”).
• Po pozytywnym zaliczeniu zeszytu obserwacji oceną wyjściową – proponowaną uczniowi z zachowania jest ocena dobra. W końcowej ocenie (śródrocznej, rocznej) brane są pod uwagę Szczegółowe Kryteria Oceny Zachowania.

9.3. Procedury szkolne w sytuacjach zagrożenia.

9.3.1. Zasady postępowania w przypadku interwencji doraźnych

I. Ogólne zasady reagowania na przemoc.

1. Reagować- brak reakcji to komunikat dla uczniów, że mają prawo używać przemocy.
2. Nawzajem się wspierać – ważne aby nauczyciele współdziałali, zachęcali do współpracy uczniów i rodziców.
3. Uczyć uczniów odróżniania zwykłego donosicielstwa od chronienia siebie lub innych. Źle pojęta zasada „nie kablowania” służy sprawcom agresji, pomaga im czuć się bezkarnie.
4. Reagować w sposób przekazujący troskę o dziecko, zarówno o ofiarę jak i świadka i sprawcę. Trzeba odróżnić nieaprobowanie konkretnego zachowania od nieakceptacji osoby.
5. W sytuacji interwencji(np. rozdzielania w czasie bójki) potrzebny jest wyraźny komunikat „chcę wam pomóc”, a wobec agresora jasne określenie zachowania, którego nie aprobujemy.
6. Rozdzielenie fizyczne ma być zdecydowanym, mocnym chwytem, najlepiej otaczającym od tyłu do przodu klatkę piersiową i ograniczającym ruchy ramion.
7. Każdą interwencję odnotowujemy w dzienniku bądź arkuszu wychowawcy, zapisując uczestników, zajście, podjęte działania.

II. Działania wobec sprawców

1. Rozmowy ze sprawcami

Rozmowa ma być dialogiem, nie przemówieniem do sprawcy o tym, co nauczyciel myśli o danej sytuacji.

Należy sobie jasno określić cel rozmowy.

Miejscem rozmowy nie może być korytarz lub pokój nauczycielski lecz pomieszczenie zapewniające spokój i brak udziału przypadkowych świadków (np. pokój pedagoga)

Prowadząc rozmowę pamiętamy o tym aby:

• Powiedzieć jasno- co widzimy, opisać zachowanie ucznia. Jednocześnie dajemy jasny sygnał o tym, że w szkole, klasie nie wolno używać przemocy
• Upewnić ucznia, że chcemy mu pomóc i że chodzi o to, aby zaradzić w szkole sytuacjom przemocy.
• Dać uczniowi szansę wypowiedzenia się, wysłuchać go uważnie , nie negować. Reasumować - jak go zrozumieliśmy.
• Jeśli uczeń milczy - wrócić jeszcze raz do  propozycji pomocy, nazywając swój cel wspólnym działaniem na rzecz przerwania przemocy w szkole. Zwróć się do niego jak do eksperta i zaproś do współpracy nad rozwiązaniem danego problemu.
• Jeśli zamierzasz poinformować rodziców, powiedz o tym uczniowi.
• Jeżeli przewidujesz pomoc psychologa bądź pedagoga powiedz o tym, wyjaśniając cel: „żeby pomóc sobie lepiej radzić”, nie jako karę.
• Dużo słuchamy, mniej mówimy, jeśli uczeń milknie możemy zadawać pytania otwarte np. „czy chcesz mi o tym opowiedzieć?”. Nie oceniamy, nie krytykujemy. Mówimy prawdę bez prób manipulacji. Celem tej rozmowy jest współpraca ucznia.
• Jeśli w przemocy uczestniczy więcej niż jedna osoba, należy rozmawiać z każdym z osobna, zaczynając od lidera grupy.
• Rozmowy mogą być na poziomie;

• jeżeli dane nieakceptowane zachowanie powtarza się, wychowawca zwraca się do psychologa szkolnego o dalszą pracę (kontrakt, TZA etc.)

2. Rozmowy z rodzicami sprawców.

Należy odbyć rozmowę z rodzicami dziecka używającego przemocy jeśli to tylko jest możliwe. Celem spotkania jest nie tylko przekazanie informacji o zachowaniu dziecka, ale i pozyskanie współpracy rodziców. Ogólne zasady rozmowy są takie same jak przy rozmawianiu ze sprawcami. Najważniejsze jest wysłuchanie tego, co rodzice mają do powiedzenia, nie zaś oskarżanie ich. Rodzice muszą uzyskać informacje, że szkoła nie zgadza się na  używanie przemocy wobec innych uczniów  i oczekuje w tym zakresie współdziałania. Jeśli rodzic jest bezradny wobec zachowań dziecka, nauczyciel może wskazać mu miejsce, gdzie uzyskać pomoc( pedagog ,psycholog szkolny, przekazać broszurę z adresami, gdzie można uzyskać pomoc).

III. Działania wobec ofiar przemocy.

1. Rozmowa z ofiarą

Dzieci będące ofiarami przemocy dzieli się generalnie na dwie grupy: zwykłe ofiary i ofiary prowokujące.

Rozmawiając ze „zwykłą ofiarą” przemocy należy zapewnić :

• okazanie zainteresowania i przekazanie wsparcia uczniowi,
• pozytywne wzmocnienie ucznia i dodanie mu odwagi,
• naukę reagowania w sytuacjach znęcania się.

Pomoc „ofierze prowokującej” polega dodatkowo na uświadomieniu jej własnej roli w wyzwalaniu agresji innych uczniów.

2. Rozmowa z rodzicami ofiar.

Rodzice dziecka dręczonego przez innych powinni zostać poinformowani o sytuacji dziecka w szkole. Najlepiej porozmawiać szczerze, wysłuchać rodzica. Można zaproponować różne rozwiązania. Można skierować do psychologa bądź pedagoga szkolnego, przekazać informacje, gdzie można uzyskać pomoc (broszura).

9.3.2. Zasady postępowania w przypadku interwencji długofalowych.

Interwencja - to kompleksowy system działania zmierzający do trwałej zmiany zachowania sprawców i ofiar przemocy a także nastawienia innych uczniów, a nie jedynie doraźne przerwanie przemocy. Dlatego też w naszej szkole oprócz działań doraźnych –interwencyjnych-planowane są:

I. Działania długoterminowe z uczniami - sprawcami i ofiarami agresji.

Działania te obejmą dwa aspekty przeciwdziałania przemocy i agresji:

1. Działania dążące do niwelowania zachowań agresywnych.

Tymi działaniami zostaną objęci uczniowie wytypowani w ramach diagnozy środowiska szkolnego. Psycholog szkolny zorganizuje zajęcia z wykorzystaniem zasad Treningu Zastępowania Agresji. O przebiegu zajęć będą informowani rodzice ucznia i jego wychowawca, a w razie potrzeby wynikającej z zajęć również inne osoby z otoczenia ucznia. Zajęcia będą obejmowały:

• Trening umiejętności i zachowań prospołecznych.
• Trening kontroli złości.
• Trening zasad etycznych, czyli wartościowanie moralne.

Z każdych zajęć sporządzony jest specjalny protokół.

2. Działania wspierające i modyfikujące zachowania ofiar przemocy.

Działanie te obejmą tych uczniów, którzy mają poczucie bycia ofiarą przemocy oraz inne chętne osoby. Psycholog szkolny zorganizuje grupę wsparcia „Możesz”, która będzie się spotykała systematycznie raz w tygodniu. Celem tych spotkań będzie:

• Dzielenie się swoimi doświadczeniami – poszukiwanie wspólnych cech itp.
• Nauka rozpoznawania zachowań prowokacyjnych.
• Nauka unikania sytuacji przemocy.
• Poznanie sposobów reagowania w sytuacjach przemocy.
• Wspieranie w podnoszeniu samooceny i samoakceptacji.

Z każdego spotkania będą prowadzone notatki w formie swoistego „pamiętnika”.

II. Działania długoterminowe wspierające pracę wychowawcy.

1. Konsultacje i rozmowy wychowawcy z psychologiem wspierające lub modyfikujące działania wychowawcze według zaistniałych potrzeb.

2. W przypadku braku zmiany zachowania pod wpływem działań wychowawcy zastosowanie metody kontraktu.

3. Udzielanie wskazówek do pracy z dzieckiem lub możliwości skorzystania z fachowej pomocy jego rodzicom.

4. Rozpoznawanie sytuacji rodzinnej dziecka poprzez wizyty domowe i kontakt z Ośrodkiem Pomocy Społecznej przez pedagoga szkolnego w przypadku takiej potrzeby zgłoszonej przez wychowawcę.

III. Działania długoterminowe dotyczące rodziców dzieci agresywnych i ofiar przemocy.

 Działania dotyczące rodziców będą obejmowały rozmowy edukacyjne i wspierające, w razie potrzeby skierowanie do właściwego specjalisty i monitorowanie postępowania rodziców, także z wykorzystaniem metody kontraktu, bądź pisemnego zobowiązania. Rozmowy będą prowadzić psycholog i pedagog, w razie potrzeby z udziałem wychowawcy i dyrektora szkoły.

1. Uczniowie zgłaszają zaginięcie jego własności do wychowawcy klasy. Jeżeli nie ma  jego wychowawcy- do innego nauczyciela. Nauczyciel zbiera od zgłaszającego wszelkie informacje mogące pomóc w odnalezieniu rzeczy.

2. Zaginięcie każdej rzeczy wychowawca, poinformowany nauczyciel bądź osoba z personelu szkolnego, której coś zaginęło – zgłasza to  w specjalnie do tego przeznaczonym zeszycie będącym na stałe w dyżurce, podając datę i miejsce, jeśli to możliwie- godzinę zaginięcia.

3. O każdym wpisie pani woźna informuje dyrektora szkoły.

4. Dyrektor podejmuje decyzje co do dalszych działań.

5. Oprócz doraźnych działań, co jakiś czas analizowane będą najczęściej występujące okoliczności w celu wyciągnięcia wniosków.

9.3.4. Zasady postępowania w przypadku uzyskania informacji o podłożeniu ładunku wybuchowego.

1. Po usłyszeniu informacji o podłożeniu bomby  NIE NALEŻY WPADAĆ W PANIKĘ.
2. Po przyjęciu zgłoszenia nie odkładać słuchawki.
3. Należy natychmiast powiadomić przełożonych (dyrektora szkoły).
4. Przełożeni zawiadamiają policję.
5. Przełożeni podejmują decyzję, czy ewakuować osoby będące w budynku, zabezpieczyć miejsce (np. odgrodzić), w którym wg zgłaszającego jest bomba.
6. Przełożeni wyznaczają pracownika, który będzie przewodnikiem sił policyjnych, czy służb specjalnych.
7. Podczas rozmowy zachować spokój i starać się uzyskać od zgłaszającego jak największą ilość informacji.
8. Tak prowadzić rozmowę, aby stworzyć możliwość zidentyfikowania (chociaż w przybliżeniu) sprawcy zamachu.
9. Należy ocenić: czas przyjęcia ostrzeżenia, płeć dzwoniącego, akcent, stan- np. czy jest pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, tło rozmowy, odgłosy, itp.
10. Należy dążyć do uzyskania odpowiedzi na następujące pytania:

• Czy pan/pani podłożyła bombę?
• Kiedy bomba wybuchnie?
• Gdzie jest w tej chwili bomba?/ w którym miejscu dokładnie jest umieszczona?
• Jak bomba wygląda?/Jakiego typu jest bomba?
• Co spowoduje wybuch bomby?
• Dlaczego bomba została podłożona?
• Skąd pan/pani telefonuje?
• Gdzie się pan/pani w tej chwili znajduje?
• Jak się pan/pani nazywa?

11. Nie  należy rozpowszechniać samowolnie informacji o  otrzymanym zgłoszeniu o podłożeniu bomby- może to spowodować panikę personelu oraz osób postronnych, utrudni działanie policji oraz ewentualną ewakuację. 
12. Osoba przyjmująca zgłoszenie staje się świadkiem zdarzenia i będzie na tę okoliczność przesłuchiwana.

9.3.5. Postępowanie w sytuacji posiadania przedmiotów niedozwolonych na terenie szkoły.

1. Nakłonienie ucznia do oddania niebezpiecznego przedmiotu, (jeżeli uczeń odmawia oddania przedmiotu zabronionego należy go poinformować, ze ma taki obowiązek, w przypadku dalszej odmowy, uczeń ponosi konsekwencje za złamanie regulaminu szkolnego; w przypadku, gdy użycie zabronionego przedmiotu może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia natychmiastowe powiadomienie dyrekcji szkoły, która zawiadamia policję).
2. W każdym przypadku powiadomienie rodziców, wychowawcy i dyrekcji szkoły, także kuratora sądowego, (jeżeli uczeń jest pod jego opieką).
3. Obniżenie punktacji z zachowania.

9.3.6. Postępowanie w sytuacji stwierdzenia dewastacji mienia szkolnego i cudzej własności.

1. Interwencja świadka zdarzenia – powstrzymanie sprawców.
2. W przypadku braku możliwości ustalenia sprawcy/sprawców, rozmowa z wszystkimi osobami mogącymi się znajdować w miejscu zdarzenia, podjęcie czynności mających na celu ustalenie sprawcy/sprawców.
3. Wezwanie rodziców.
4. W przypadku dużej szkody obligatoryjne wezwanie policji.
5. Wszczęcie procedur prawnych mających na celu wyciągnięcie konsekwencji materialnych wobec rodziców sprawców lub odpracowanie szkody.
6. Obniżenie punktacji zachowania.

9.3.7. Postępowanie w sytuacji podejrzenia, że uczeń znajduje się pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

1. Powiadomienie wychowawcy oddziału oraz dyrekcji a także pielęgniarki szkolnej.
2. Odizolowanie ucznia od reszty uczniów, lecz nie pozostawienie go samego.
3. Wezwanie rodziców. W przypadku odmowy przyjazdu rodziców lub niemożności skontaktowania się z rodzicami/prawnymi opiekunami, zawiadomienie najbliżej jednostki policji.
4. Wezwanie lekarza, który podejmie decyzję o skierowaniu ucznia do domu lub placówki służby zdrowia lub przekazania ucznia do dyspozycji policji – w porozumieniu z dyrekcją szkoły.
5. Przeprowadzenie – późniejsze – rozmów z rodzicami w obecności ucznia i pedagoga szkolnego – zobowiązanie ucznia do zaniechania negatywnego zachowania – podjęcie ewentualnych działań terapeutycznych.
6. Obniżenie punktacji zachowania.
7. W przypadku powtórzenia się zdarzenia obligatoryjne powiadomienie policji i sądu rodzinnego.

9.3.8. Postępowanie w przypadku znalezienia substancji przypominającej wyglądem narkotyk.

1. Powiadomienie dyrekcji szkoły.
2. Zabezpieczenie substancji przez pracownika szkoły z zachowaniem środków ostrożności sanitarnej, przed dostępem innych osób do czasu przyjazdu policji.
3. Próba ustalenia właściciela substancji.
4. Przekazanie substancji policji.

9.3.9. Postępowanie w przypadku podejrzenia, że uczeń posiada przy sobie substancje przypominające narkotyk.

1. Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawcy, pedagoga, dyrekcji) ma prawo zażądać, aby uczeń przekazał mu podejrzaną substancję, pokazał zawartość torby itp. Nauczycielowi nie wolno (nie ma prawa) samodzielnie przeszukać odzieży ani torby ucznia – jest to czynność zastrzeżona dla policji.
2. Powiadomienie dyrekcji szkoły.
3. Powiadomienie o zaistniałym fakcie rodziców/prawnych opiekunów ucznia i wezwanie do natychmiastowego stawiennictwa w szkole lub miejscu przebywania ucznia.
4. W przypadku odmowy przekazania substancji lub pokazania zawartości teczki i odzieży, szkoła wzywa policję, która przeszukuje ucznia oraz zabezpiecza substancję.
5. W przypadku oddania nauczycielowi przez ucznia podejrzanej substancji, szkoła przekazuje ją niezwłocznie policji.
6. Z przebiegu sytuacji sporządza się notatkę służbową.

9.3.10.   Postępowanie w przypadku stwierdzenia palenia tytoniu przez ucznia.

1. Zgłoszenie faktu wychowawcy oddziału.
2. Wychowawca w porozumieniu z pedagogiem powiadamia o fakcie rodziców/prawnych opiekunów ucznia oraz dyrekcję.
3. Rozmowa dyscyplinująca i profilaktyczna – powiadomienie ucznia w obecności rodziców o konsekwencjach zdrowotnych i prawnych palenia przez osoby niepełnoletnie.
4. Uczeń przygotowuje gazetkę szkolna na temat szkodliwości palenia oraz może być zobowiązany do wykonania innej pracy społecznej na rzecz środowiska.

9.3.11.   Postępowanie w sytuacji wagarów ucznia.

1. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności ucznia (jeden tydzień), telefoniczne powiadomienie rodziców/prawnych opiekunów ucznia o wagarach.
2. Wysłanie pisemnego upomnienia-zawiadomienia do rodziców/prawnych opiekunów o absencji ucznia (po dwóch tygodniach nieobecności) i nierealizowaniu przez niego obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.
3. W przypadku niereagowania prawnych opiekunów/rodziców na przedłużające się wagary, wizyta w domu ucznia pedagoga szkolnego i wychowawcy w asyście straży miejskiej.
4. W przypadku dalszego braku reakcji prawnych opiekunów/rodziców ucznia wszczęcie postępowania administracyjnego i administracyjna egzekucja realizacji obowiązku szkolnego lub nauki, powiadomienie sądu rodzinnego.

10.   Ewaluacja

W celu oceny programu wychowawczego szkoły należy zbierać informacje o wadach i zaletach programu dla jego ciągłego ulepszania. Informacje o skuteczności realizacji programu zbierane będą  poprzez :

• obserwacje
• ankiety
• wywiady
• rozmowy, dyskusje

1. Każdy nauczyciel przedstawi ( dyrekcji i uczniom ) swą ocenę realizacji programu wychowawczego rodzicom na ostatniej wywiadówce, - dyrekcji na piśmie – krótko określając skalę sukcesów  i zakres oraz przyczyny niepowodzeń.
2. Każdy wychowawca na ostatniej godzinie wychowawczej omówi osiągnięcia i niepowodzenia swej klasy oraz uzasadni przynajmniej najniższe i najwyższe oceny z zachowania, dziękując za starania i nagradzając tych , którzy  nie szczędzili swego wysiłku
3. Zespół wychowawców i samorząd uczniowski przedstawi Radzie Rodziców swą ocenę realizacji wychowawczych zadań szkoły
4. Dyrekcja i samorząd uczniowski przedstawią swą ocenę realizacji wychowawczych zadań szkoły uwzględniając refleksje własne oraz uwagi wychowawców i poszczególnych nauczycieli
5. Wszystkie końcoworoczne refleksje oraz zebrane materiały ewaluacyjne nauczycieli, wychowawców, dyrekcji , samorządu uczniowskiego, Rady Rodziców o realizacji zadań wychowawczych szkoły powinny być uzupełnione programem naprawczym na kolejny rok szkolny.
6. Wyłoniony na podsumowującej RP zespół powinien sugestie te zebrać i przygotować na nowy rok szkolny zmodyfikowaną wersję programu wychowawczego uwzględniając zebrane doświadczenia i nowe okoliczności w pracy szkoły.

11.   Ustalenia końcowe.

11.1. Tryb przeprowadzania zmian do programu wychowawczego szkoły.

Program Wychowawczy może być zmieniony  wskutek wniosku uczniów, nauczycieli lub rodziców w wyniku uchwały Rady Pedagogicznej.

11.2. Nadzór nad realizacją zadań Programu Wychowawczego.

Nadzór nad realizacją zadań programu wychowawczego sprawuje Zespół Wychowawczy powołany przez Dyrektora Szkoły. Zespół Wychowawczy zobowiązany jest monitorować proces realizacji zadań programu wychowawczego, poprzez zbieranie wiadomości, między innymi od pedagoga, wychowawców, dyrektora, przewodniczących zespołów przedmiotowych, uczniów i rodziców.

Jednolity tekst Regulaminu uchwaliła i zatwierdziła Rada Pedagogiczna

w dniu .............................r po skonsultowaniu z Radą Rodziców i Samorządem Uczniowskim.

Za Komitet Rodzicielski                                                      Za Radę Pedagogiczną

Za Samorząd Uczniowski 

PLAN DZIAŁAŃ WYCHOWAWCZYCH

Szkoły Podstawowej nr 4 im. Stefana Roweckiego „Grota” w Markach

2011/2012